W symbolice masońskiej często spotyka się dwie kolumny, znane jako Boaz i Jakin. Umieszczone po obu stronach wejścia, reprezentują przejście, transformację oraz dostęp do wiedzy i oświecenia. Na jednej z kolumn znajduje się Słońce, a na drugiej Księżyc otoczony gwiazdami. Ich obecność symbolizuje równowagę przeciwstawnych sił, takich jak dzień i noc, światło i ciemność oraz świadomość i nieświadomość.
Pierwotne znaczenie tych kolumn wywodzi się z Biblii, gdzie według Starego Testamentu stały przy wejściu do Świątyni Salomona. W tradycji masońskiej odgrywają istotną rolę, ponieważ pełnią funkcję symbolicznej bramy, która prowadzi do wiedzy i duchowego przebudzenia.
Kolumny jako brama do wiedzy
Od czasów starożytnych w różnych kulturach podwójne filary symbolizowały przejście do innej rzeczywistości, stanowiąc granicę między światem materialnym a duchowym.
W tradycjach ezoterycznych utożsamiano je z bramą do ukrytej wiedzy lub mitycznej Atlantydy, ponieważ wierzono, że reprezentują dostęp do tajemnic starożytnych cywilizacji, a tym samym prowadzą do głębszego poznania i duchowego rozwoju.
Z czasem ich symbolika zaczęła oznaczać przejście od niewiedzy do oświecenia, co znalazło odzwierciedlenie w architekturze sakralnej i edukacyjnej. W ikonografii masońskiej kolumny Boaz i Jakin oznaczają nie tylko transformację człowieka, ale także jego duchowy rozwój – od nieświadomości ku poznaniu oraz od profanum do sacrum.
Znaczenie nazw „Boaz” i „Jakin”
Boaz (בֹּעַז) – „w Nim siła”
Jakin (יָכִין) – „On ustanowi”
Połączone razem tworzą przesłanie: „On ustanowi swoją siłę”, co może symbolizować stabilność, boską moc i fundament duchowego rozwoju.
Dualizm w symbolice masońskiej
Kolumny Boaz i Jakin są również wyrazem zasady dualizmu, obecnej w wielu systemach filozoficznych i ezoterycznych.
- Boaz (lewa kolumna) – pasywna energia, Księżyc, intuicja, kobiecość.
- Jakin (prawa kolumna) – aktywna energia, Słońce, racjonalne poznanie, męskość.
Razem reprezentują równowagę między światłem a ciemnością, materią a duchem, rozumem a intuicją.
Ten dualizm pojawia się również w innych tradycjach:
- w kabałe – kolumny odpowiadają sefirotom Mądrości i Mocy w Drzewie Życia;
- w alchemii – filary oznaczają Słońce i Księżyc, symbolizując proces przemiany duchowej;
- w mitologii greckiej – Filary Heraklesa stanowiły granicę między światem znanym a nieznanym.
W wolnomularstwie przejście między tymi kolumnami oznacza inicjację, wejście w nową rzeczywistość i duchowy rozwój.
Kolumny Boaz i Jakin w architekturze współczesnej
Choć idea rytualnych kolumn sięga starożytności, nadal można je znaleźć w budowlach współczesnych. Pełnią one funkcję symbolicznego progu, oddzielającego świat codzienny od przestrzeni wiedzy i kultury.
- Wejścia do teatrów i instytucji kultury – podkreślają przejście do świata sztuki i refleksji.
- Gmachy uczelni i instytutów naukowych – symbolizują zdobywanie wiedzy i rozwój intelektualny.
- Świątynie i miejsca sakralne – zaznaczają granicę między sferą materialną a duchową.
- Szpitale – reprezentują przejście od choroby do zdrowia, od cierpienia do uzdrowienia.
Kolumny Boaz i Jakin nie są więc zwykłym elementem architektonicznym – ich obecność w przestrzeni publicznej od wieków ma głębokie znaczenie symboliczne.
Ezoteryczne interpretacje kolumn
Kolumny Boaz i Jakin są kluczowym elementem w różnych systemach filozoficznych i ezoterycznych.
1. Masońska alchemia Słońca i Księżyca
Pierwotnie były wykonywane z miedzi, uznawanej za metal Słońca, oraz cyny, symbolizującej Księżyc. Po połączeniu tworzyły brąz, który kojarzono z równowagą.
W alchemii to zestawienie odnosi się do syntezy przeciwieństw, czyli połączenia energii aktywnej i pasywnej, co prowadzi do duchowego ujednolicenia.
2. Trzy filary Drzewa Życia
W tradycji kabały kolumny reprezentują dwa z trzech filarów:
- Boaz – Moc (aspekt bierny), oznaczający siłę i stabilność;
- Jakin – Mądrość (aspekt czynny), związany z intelektem i poznaniem;
- środkowy filar (Harmonia) pełni rolę równowagi między nimi, łącząc aspekty bierne i czynne w spójną całość.
3. Kolumny jako metafora życia i śmierci
Niektóre tradycje ezoteryczne wiążą kolumny ze znakami Raka i Koziorożca – wyznaczającymi letnie i zimowe przesilenie, czyli cykl narodzin i śmierci.
Podsumowanie
Kolumny Boaz i Jakin w tradycji masońskiej symbolizują przejście, harmonię i oświecenie. Kiedyś traktowano je jako bramę do mistycznej wiedzy, natomiast dziś są symbolem rozwoju, transformacji i poszukiwania duchowego poznania. Ich znaczenie obejmuje zarówno sferę duchową, jak i architektoniczną, co sprawia, że są jednym z najważniejszych symboli wolnomularstwa.
- W Biblii – oznaczają siłę i ustanowienie boskiego porządku, będąc częścią Świątyni Salomona.
- W masonerii – reprezentują inicjację i przejście od ignorancji do wiedzy, podkreślając proces duchowego wzrostu.
- W architekturze – są bramą do miejsc nauki, kultury i sacrum, akcentując znaczenie przejścia do wyższej świadomości.
Obecne od tysięcy lat, wciąż fascynują i pobudzają wyobraźnię, przypominając o nieustannym dążeniu człowieka nie tylko do samopoznania, lecz także do zgłębiania tajemnic wszechświata i osiągania mądrości.
Mandale zachodniej tradycji — symbole do pracy z podświadomością i manifestacji → zobacz stronę z opisem i materiałami
Mandala zachodniej tradycji na otrzymanie prezentów → pobrać szablon