Szachownicowa podłoga w loży masońskiej nie jest przypadkowym elementem wystroju. Czarno-biały wzór od dawna wiązany jest z przeciwieństwami obecnymi w ludzkim doświadczeniu – światłem i cieniem, dobrem i złem, materią i duchem, porządkiem i chaosem.
Czerń i biel nie tworzą tu dwóch całkowicie oddzielnych stron. Oba kolory należą do jednego wzoru, podobnie jak przeciwieństwa, z którymi człowiek spotyka się w życiu.
Droga między przeciwieństwami
W symbolice masońskiej czarno-biała posadzka przedstawia zmienność ludzkiego doświadczenia. Białe i czarne pola mogą odnosić się do światła i ciemności, radości i cierpienia, wiedzy i niewiedzy czy dobra i zła.
Człowiek nie musi wybierać jednej strony i odrzucać drugiej. Szachownica przypomina raczej, że życie składa się z kontrastów, pomiędzy którymi stale się poruszamy.
Światło staje się bardziej zrozumiałe w zestawieniu z cieniem, podobnie jak porządek można dostrzec dopiero wtedy, gdy znamy doświadczenie chaosu. Symbol zwraca więc uwagę na potrzebę rozumienia przeciwieństw, zamiast patrzenia na rzeczywistość wyłącznie z jednej perspektywy.
Szachownicowa podłoga w lożach masońskich
Czarno-biała mozaikowa posadzka, nazywana Mosaic Pavement, jest jednym z charakterystycznych elementów symboliki loży masońskiej. Jej naprzemienne pola tradycyjnie odnoszone są do dobra i zła oraz zmiennych doświadczeń ludzkiego życia.
W niektórych interpretacjach wzór ten symbolizuje także spotkanie świata materialnego i duchowego oraz napięcie pomiędzy różnymi aspektami ludzkiej natury.
Podłoga staje się częścią przestrzeni rytualnej, po której porusza się uczestnik ceremonii. Każdy krok prowadzi przez naprzemienne czarne i białe pola, co można odczytać jako obraz życia, w którym jasne i trudne doświadczenia nieustannie się ze sobą przeplatają.
Symbol nie obiecuje więc życia pozbawionego ciemnych pól. Przypomina raczej o potrzebie zachowania równowagi i świadomości tego, w jakim miejscu swojej drogi znajdujemy się w danym momencie.
Szachownicowa podłoga w symbolice i architekturze
Czarno-białe i geometryczne posadzki pojawiały się w architekturze na długo przed rozwojem współczesnej masonerii. Można je spotkać w świątyniach, pałacach, kościołach i innych reprezentacyjnych budowlach.
Motyw dwóch przeciwstawnych kolorów pojawia się również w innych tradycjach symbolicznych. Czarny i biały były wykorzystywane do przedstawiania przeciwieństw, podziału oraz dwóch uzupełniających się stron rzeczywistości.
Podobny kontrast występował na sztandarze templariuszy Bauceant, podzielonym na część czarną i białą. Nie był to wzór szachownicy, ale również wykorzystywał zestawienie dwóch przeciwstawnych kolorów.
W symbolice tarota podobną ideę można odnaleźć w przedstawieniach Papieżycy lub Kapłanki, szczególnie w taliach wykorzystujących czarno-białą posadzkę albo inne motywy oparte na kontraście. Takie elementy wzmacniają znaczenie karty związane z granicą pomiędzy tym, co widoczne i ukryte, świadome i nieświadome.
Podsumowanie
Szachownicowa podłoga w masonerii jest symbolem świata zbudowanego z przeciwieństw. Czarne i białe pola przypominają o doświadczeniach, które zmieniają się w ciągu życia – o sukcesach i trudnościach, wiedzy i niewiedzy, świetle i cieniu.
Jej znaczenie nie sprowadza się do walki jednej strony z drugą. Ważniejsza jest umiejętność poruszania się pomiędzy nimi i dostrzegania, że oba bieguny należą do tego samego doświadczenia.
Szachownica staje się więc obrazem drogi człowieka przez rzeczywistość pełną kontrastów – bez potrzeby udawania, że istnieje wyłącznie światło albo wyłącznie cień.
Mandale zachodniej tradycji — symbole do pracy z podświadomością i manifestacji → zobacz stronę z opisem i materiałami
Mandala zachodniej tradycji na otrzymanie prezentów → pobrać szablon