Na co dzień często traktujemy słowa „znak” i „symbol” niemal identycznie. Mogłoby się wydawać, że różnice są drobne, a nawet nieistotne. Tymczasem, jeśli spojrzymy głębiej, zauważymy, że ta subtelna różnica ma kluczowe znaczenie. Jej zrozumienie może zupełnie zmienić sposób, w jaki patrzymy na otaczającą rzeczywistość.
Czym różni się znak od symbolu?
- znak zawsze ma jedno, konkretne znaczenie, które jest jasne, jednoznaczne i zrozumiałe bez względu na kulturę, miejsce czy czas;
- symbol jest o wiele bardziej subtelny – może przybierać różne znaczenia w zależności od kontekstu, kultury, tradycji czy indywidualnych doświadczeń człowieka.
Czerwone światło na drodze zawsze znaczy to samo – to właśnie jest znak. Natomiast wąż może być symbolem zarówno zagrożenia, jak i mądrości – wszystko zależy od kontekstu kulturowego lub osobistych skojarzeń.
Trzy rodzaje znaków – czym się różnią?
1. Znaki-kopie
Znaki-kopie to po prostu odwzorowanie czegoś rzeczywistego. Mogą to być zdjęcia, rysunki, makiety, odciski palców. Ich celem jest jak najwierniej oddać obiekt, który reprezentują.
2. Znaki-oznaki (znaki objawowe)
Te znaki bezpośrednio odnoszą się do rzeczywistości, wskazując na jakieś zjawisko lub stan rzeczy. Na przykład, kiedy widzimy dym, wiemy, że gdzieś musi być ogień. Gdy niebo ciemnieje, domyślamy się, że nadciąga deszcz.
3. Znaki-symbole
Mają głębsze znaczenie i reprezentują coś, co wykracza poza fizyczne, dosłowne postrzeganie. Przykładem jest obrączka ślubna – wyraża związek, uczucia i zaangażowanie dwóch osób bez słów, ale bardzo wymownie.
Co to właściwie jest symbol?
Całe nasze życie pełne jest symboli – spotykamy je w snach, w codziennych sytuacjach, a nawet w pozornie zwyczajnych przedmiotach.
Dlaczego warto rozumieć język symboli?
Symboliczna percepcja rzeczywistości, związana z semiotyką, pozwala subtelniej zrozumieć siebie i innych, rozwijając intuicję i otwierając przestrzeń dla osobistych odkryć.
Symboliczne systemy – otwarte i zamknięte
- otwarte systemy symboliczne – łatwo dostępne dla każdego. Przykładem jest alfabet, którym posługujemy się na co dzień, język mówiony lub popularne emotikony używane w komunikacji internetowej.
- zamknięte (ukryte) systemy symboliczne – dostępne tylko dla wybranych grup osób posiadających określoną wiedzę. Są to np. symbole alchemiczne, masońskie czy okultystyczne.
To właśnie zamknięte systemy symboliczne wzbudzają największą ciekawość, bo za ich tajemniczością kryją się głębsze warstwy znaczeniowe, które dla jednych pozostaną niewidzialne, a dla innych staną się kluczem do zrozumienia świata.
Symbole obecne wokół nas
Dostrzeżenie symboli pozwala pełniej doświadczać rzeczywistości i żyć bardziej świadomie – bez presji, ale z przekonaniem, że świat daje nam znacznie więcej, niż widzimy na pierwszy rzut oka.
Słowiańska symbolika — tradycyjne symbole do pracy z intencją, harmonią i rytmem natury → zobacz stronę z opisem i materiałami
Pentakle Salomona — starożytne pieczęcie do pracy z energią, intencją i ochroną → zobacz stronę z opisem i materiałami
Mandale zachodniej tradycji — symbole do pracy z podświadomością i manifestacji → zobacz stronę z opisem i materiałami